Connect with us

Labarai

Majalisar Dattawa Ta Bukaci Gwamnati Ta Tsara Hanya Mai Ma’ana Wajen Tafiyar Kasafin Kudi

Published

on

Majalisar Dattawa ta bukaci tawagar tattalin arzikin gwamnati da ta tsara hanya mai ma’ana domin komawa tsarin kasafin kuɗi da ya fi mayar da hankali kan fifikon aiki da sakamako, maimakon tsarin da ake amfani da shi a yanzu na “envelope system”.

 

Shugaban Kwamitin Kudi na Majalisar Dattawa, Sanata Muhammad Sani Musa, ne ya yi wannan kira a jawabin sa yayin wata ganawa ta musayar ra’ayi da tawagar tattalin arzikin gwamnati karkashin jagorancin Ministan Kudi, Mista Wale Edun.

 

Sanata Sani Musa ya ce kasafin kuɗi tsari ne na hasashe, don haka idan ba a cimma burin kudaden shiga ba, ba zai yiwu aiwatar da shi ya tafi daidai da abin da ake tsammanin samu ba.

 

Ya kara da cewa tsarin da ake bi a yanzu ba shi da inganci yadda ya kamata, domin ana sakin kashi 100 cikin 100 na kudaden overhead da na maimaituwa (recurrent), yayin da bangaren ayyukan ci gaba (capital projects) ke samun sifili.

 

Ya ce wannan ba abin yarda ba ne, kuma babbar matsala ce da ya kamata a duba.

 

A cewarsa, “Muna ganin jami’an gwamnati na yin tafiye-tafiye cikin sauki, ana cika biyan kudaden overhead da recurrent, amma kudaden ayyukan ci gaban da aka ware domin ‘yan Najeriya na nan a sifili. Wannan ba abin karɓa ba ne ga kwamitin.

 

Najeriya ba za ta iya ci gaba da yin kananan gyare-gyare ba yayin da ake bukatar garambawul na tsari baki daya.”

 

Sai dai kwamitin ya bukaci Gwamnatin Tarayya ta koma tsohon tsarin biyan ‘yan kwangila, maimakon sabon tsarin da aka mayar da shi tsakiya (centralized system), wanda ya jefa gwamnati cikin basussuka ga ‘yan kwangila da dama, har ma kan ayyukan da aka kammala a shekarar 2024, balle ma na 2025.

 

A nasu bangaren, mambobin kwamitin sun goyi bayan shugaban kwamitin tare da shawartar tawagar tattalin arzikin da ta inganta tsare-tsare da aiwatar da kasafin kuɗi, tare da gaggauta biyan ‘yan kwangila.

Haka kuma, a martanin da tawagar tattalin arzikin ta bayar, ta tabbatar wa kwamitin da ‘yan Najeriya cewa hasashen shekarar 2026 yana da kyau matuka dangane da aiwatar da kasafin kuɗi na Naira tiriliyan 58.472 da aka gabatar.

 

Ministan Kudi, Wale Edun, ya bayyana wa kwamitin cewa bashin Naira tiriliyan 152 da kasar ke da shi a halin yanzu ba duka daga rance kai tsaye aka tara shi ba. Ya ce kimanin Naira tiriliyan 30 sun fito ne daga bashin Ways and Means da wannan gwamnati ta gada, yayin da Naira tiriliyan 9 suka taso sakamakon sauyin canjin kudi (exchange rate adjustment).

 

Ya ce: “A halin yanzu, bashin gwamnati a Naira ya kai tiriliyan 152. Kimanin tiriliyan 30 sun fito daga Ways and Means da muka gada, sannan tiriliyan 9 sun taso daga gyaran canjin kudi. Saboda haka kusan rabin bashin gyare-gyare ne kawai, ba sabon rance ba ne. Sabbin rance tun daga 2023 suna cikin zangon tiriliyan 20.”

 

Tun da farko a farkon zaman ganawar da tawagar tattalin arzikin, kwamitin ya yanke shawarar rubuta wa Shugaba Bola Tinubu domin neman ya sauke Registrar-General na Hukumar Corporate Affairs Commission bisa zargin kin amsa gayyatar kwamitin akai-akai.

 

An cimma wadannan matsayai ne yayin zaman tattaunawar da tawagar tattalin arzikin Gwamnatin Tarayya karkashin jagorancin Ministan Kudi kuma Ministan da ke kula da harkokin tattalin arziki, Mista Wale Edun, tare da Ministan Kasafi da Tsare-tsare na Kasa, Sanata Atiku Bagudu; Akanta Janar na Tarayya, Dakta Shamseldeen Babatunde Ogunjimi; da Shugaban Hukumar Tara Haraji ta Kasa (NRC), Zacch Adedeji.

Labarai

Ilimi1 day ago

KANO: Ungogo Ta Ƙaddamar da Shirin Shigar da Yara Makaranta

Daga Khadijah Aliyu Ƙaramar Hukumar Ungogo ta Jihar Kano ta ƙaddamar da wani shirin wayar da kan jama’a domin shigar...

Labarai1 day ago

Jihar Naija Ta Dauki Matakan Gaggawa Sakamakon Bullar Cutar Ebola A Abuja

Daga Aliyu Lawal Ma’aikatar Lafiya ta Jihar Nijar ta sanya Cibiyar Ayyukan Gaggawa ta Lafiyar Jama’a (PHEOC) cikin shirin ko-ta-kwana,...

Labarai2 days ago

Gwamnatin Tarayya Ta Ɗauki Matakan Gaggawa Bayan Tabbatar da Ebola a Birnin Tarayya

Daga Bello Wakili  Gwamnatin Tarayya ta fara aiwatar da matakan gaggawa na kare lafiyar jama’a,  bayan tabbatar da bullar cutar...

Labarai2 days ago

Gwamnatin Jigawa Ta Amince Da Fitar Da Naira Biliyan 1.4 Ga Mazabu

Daga Usman Muhammad  Gwamnatin Jihar Jigawa ta amince da kashe sama da naira biliyan 1.4 wajen aiwatar da ayyukan mazabu...

Fasaha2 days ago

Jigawa Ta Ware Naira Miliyan 380 Don Samar da Wutar Lantarki a Cibiyoyin ICT

Daga Usman Muhammad Zaria  Majalisar Zartarwa ta Jihar Jigawa ta amince da kashe sama da naira miliyan 380 wajen samarwa...

Labarai2 days ago

’Yan Sanda Sun Kama Wanda Ake Zargi da Fashi da Makami A Kano

Daga ABDULLAHI JALALUDDEEN, KANO Rundunar ’Yan Sandan Jihar Kano ta kama wani mutum da ake zargi da aikata fashi da...

Labarai2 days ago

2027: Ombugadu Ya Yi Alƙawarin kawo Ƙarshen Rashin Tsaro

Daga ALIYU MURAKI, LAFIA Ɗan takara a zaɓen gwamnan Jihar Nasarawa na jam’iyyar PDP, Dr. Emmanuel Ombugadu, ya yi alƙawarin...

Labarai2 days ago

Tajudeen Zai Bayyana Rahoton Ayyukan Tinubu Cikin Kwanaki 14

Daga BELLO WAKILI, Abuja Shugaban Majalisar Wakilai ta Najeriya, Dr. Abbas Tajudeen, ya ce zai bayyana cikakken rahoton nasarorin da...

Labarai2 days ago

Gwamnatin Zamfara Ta Nuna Damuwa Kan Ƙaruwar Hare-Haren ’Yan Bindiga

Daga AMINU DALHATU Gwamnatin Jihar Zamfara ta bayyana matuƙar damuwarta kan ƙaruwar hare-haren ’yan bindiga a wasu sassan jihar a...

Kasuwanci2 days ago

APC Ta Ce Kebbi Na Tare da Tinubu Dari-bisa-Dari

Daga SANI DUTSINMA Babban Daraktan Yaƙin Neman Zaɓen ɗan takarar shugaban ƙasa na jam’iyyar APC, Sanata Abdulazeez Yari, ya ce...

Mafi Shahara