{"id":9640,"date":"2026-05-18T08:35:26","date_gmt":"2026-05-18T08:35:26","guid":{"rendered":"https:\/\/radionigeriakaduna.gov.ng\/hausa\/?p=9640"},"modified":"2026-05-18T08:35:26","modified_gmt":"2026-05-18T08:35:26","slug":"rijistar-haihuwa-ta-zamani-ta-%c6%99ara-samun-shaida-ga-yara-a-%c6%99auyukan-kano","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radionigeriakaduna.gov.ng\/hausa\/rijistar-haihuwa-ta-zamani-ta-%c6%99ara-samun-shaida-ga-yara-a-%c6%99auyukan-kano\/","title":{"rendered":"Rijistar Haihuwa Ta Zamani Ta \u0198ara Samun Shaida Ga Yara a \u0198auyukan Kano"},"content":{"rendered":"<p data-start=\"77\" data-end=\"252\">A fa\u0257in \u0199auyuka da biranen Najeriya, rijistar haihuwa na da matu\u0199ar muhimmanci domin tabbatar da asali, zama \u0257an \u0199asa, da kuma samun damar amfani da muhimman ayyukan gwamnati.<\/p>\n<p data-start=\"254\" data-end=\"553\">Sai dai har yanzu, da dama daga cikin yara\u2014musamman a yankunan karkara da wuraren da ke da wahalar isa\u2014ba sa samun wannan muhimmiyar dama. Rashin isassun cibiyoyin rajista, \u0199arancin kayan aiki, da kuma dogaro da tsarin rubuce-rubuce na hannu na ci gaba da kawo cikas wajen cikakken rajistar haihuwa.<\/p>\n<p data-start=\"555\" data-end=\"886\">A baya, tsarin rijistar haihuwa a Najeriya yana amfani da takardu ne kawai \u0199ar\u0199ashin Hukumar Kidaya ta \u0198asa (NPC), inda ake gudanar da rajista a ofisoshin \u0199ananan hukumomi. Wannan tsarin yana tafiya a hankali, ba shi da tsari mai \u0199arfi, kuma yana fuskantar matsalolin ru\u0257ani, \u0253acewar bayanai, da jinkirin fitar da takardun haihuwa.<\/p>\n<p data-start=\"888\" data-end=\"1143\">Domin magance wannan matsala, Gwamnatin Tarayya tare da ha\u0257in gwiwar UNICEF sun \u0199addamar da tsarin rajistar haihuwa ta zamani wato Electronic Birth Registration (eBR), wanda ke amfani da fasahar zamani wajen sau\u0199a\u0199a da inganta aikin rajista a fa\u0257in \u0199asar.<\/p>\n<p data-start=\"1145\" data-end=\"1450\">Wannan shiri ya haifar da ha\u0257in gwiwa tsakanin NPC, Hukumar Kula da Shaidar \u018aan \u0198asa (NIMC), ALGON, Banksforte Technologies Limited, da UNICEF. Ha\u0257in gwiwar ne ya samar da manhajar Vital Registration (VitalReg), wacce ke taimaka wa rajistar haihuwa tare da ha\u0257a ta da tsarin lambar shaidar \u0257an \u0199asa (NIN).<\/p>\n<p data-start=\"1452\" data-end=\"1678\">Da tallafin Gwamnatin Netherlands, ana aiwatar da shirin \u201cAccelerating Birth Registration and Leave No Child Behind in Nigeria 2026\u201d a jihar Kano, domin \u0199ara wayar da kai da kuma \u0199arfafa tsarin rajistar haihuwa a matakin \u0199asa.<\/p>\n<p data-start=\"1680\" data-end=\"1868\">A cikin wannan shiri, an mayar da hankali kan kai ayyukan rajista har zuwa \u0199auyuka, tare da ha\u0257a shi da gangamin wayar da kai ga al\u2019umma, musamman a yankunan da ke da \u0199arancin samun sabis.<\/p>\n<p data-start=\"1870\" data-end=\"2029\">A unguwar Mainika Babban Gida da ke \u0199aramar hukumar Gwarzo, an ga yadda jama\u2019a suka fito da yawa domin yin rajistar haihuwar \u2018ya\u2019yansu a gidan shugaban unguwa.<\/p>\n<p data-start=\"2031\" data-end=\"2172\">Wata mahaifiya mai shekara 35, Hadiza Lawan, ta ce ta zo da \u0257anta mai watanni 12 domin yi masa rajista bayan da ta fahimci muhimmancin hakan.<\/p>\n<p data-start=\"2174\" data-end=\"2357\">Ta ce wayar da kai da aka yi a cikin al\u2019umma ne ya sa ta gane cewa rashin rajistar haihuwa na iya hana yaro samun ilimi, kiwon lafiya, kariya ta zamantakewa da sauran dama a nan gaba.<\/p>\n<p data-start=\"2359\" data-end=\"2625\">\u201cMijina ne ya \u0199arfafa ni in yi wa dukkan \u2018ya\u2019yana rajista. Na gabatar da katin shaidar \u0257an \u0199asa na mijina da kuma katin rigakafin Yusuf. Ba na so \u0257ana ya rasa dama a gaba. Har ma an sanar da mu cewa rajistar haihuwa na taimakawa wajen samun fasfo da biza,\u201d in ji ta.<\/p>\n<p data-start=\"2627\" data-end=\"2752\">Wata uwa mai \u2018ya\u2019ya shida, Maryam Sagiru, ta bayyana rajistar haihuwa a matsayin wata hanya ta kare ha\u0199\u0199in yara da makomarsu.<\/p>\n<p data-start=\"2754\" data-end=\"2892\">Ta ce tsarin dijital zai taimaka wa iyaye wajen guje wa matsalolin da ke shafar shigar yara makaranta da tafiya da samun ayyukan gwamnati.<\/p>\n<p data-start=\"2894\" data-end=\"3107\">Shugaban unguwar Mainika Babban Gida, Hayatu Sambo, ya ce sarakunan gargajiya suna taka muhimmiyar rawa wajen wayar da kai ta hanyar tarurruka da masu sanarwa da kuma ha\u0257in gwiwa da malamai da shugabannin al\u2019umma.<\/p>\n<p data-start=\"3109\" data-end=\"3285\">Ya kuma yaba wa UNICEF da hukumomin gwamnati bisa kawo shirin kusa da al\u2019umma, amma ya nuna damuwa kan matsalar tsaro da ke hana wasu yankuna shiga irin wa\u0257annan shirye-shirye.<\/p>\n<p data-start=\"3287\" data-end=\"3416\">Wakilin ALGON a Gwarzo LGA, Rabiu, ya ce an riga an yi wa fiye da yara 3,600 rajista daga cikin 10,000 da aka sa a gaba a yankin.<\/p>\n<p data-start=\"3418\" data-end=\"3551\">Ya kuma bayyana cewa kowace unguwa tana da wurin yin rajista, inda ake sa ran iyaye su kammala aikin tare da kar\u0253ar takardun haihuwa.<\/p>\n<p data-start=\"3553\" data-end=\"3684\">Haka kuma, wakilin NPC, Bashir Aminu, ya ce tsarin eBR ya inganta yadda ake adana bayanai da kuma saurin bayar da takardun haihuwa.<\/p>\n<p data-start=\"3686\" data-end=\"3842\">Ya \u0199ara da cewa tsarin yana ha\u0257a rajistar haihuwa da ayyukan kiwon lafiya kamar rigakafi, tare da kai sabis har zuwa matakin unguwa domin sau\u0199a\u0199a wa jama\u2019a.<\/p>\n<p data-start=\"3844\" data-end=\"4093\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">Yayin da Najeriya ke \u0199o\u0199arin rufe gibin da ke hana yara samun shaidar asali, masu ruwa da tsaki sun ce \u0199arfafa wayar da kai da inganta fasahar dijital da kuma kai ayyuka kusa da jama\u2019a zai taimaka wajen tabbatar da cewa babu yaro da aka bari a baya.<\/p>\n<p>Khadijah Aliyu\/Kano<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A fa\u0257in \u0199auyuka da biranen Najeriya, rijistar haihuwa na da matu\u0199ar muhimmanci domin tabbatar da asali, zama \u0257an \u0199asa, da kuma samun damar amfani da muhimman ayyukan gwamnati. Sai dai har yanzu, da dama daga cikin yara\u2014musamman a yankunan karkara da wuraren da ke da wahalar isa\u2014ba sa samun wannan muhimmiyar dama. Rashin isassun cibiyoyin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":9641,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[11,12],"tags":[827],"class_list":["post-9640","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-labaran-gida","category-labaran-ketare","tag-haihuwa"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/radionigeriakaduna.gov.ng\/hausa\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/abe202e2-558f-424d-b578-94a116c5633a.jpeg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radionigeriakaduna.gov.ng\/hausa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9640","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radionigeriakaduna.gov.ng\/hausa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radionigeriakaduna.gov.ng\/hausa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radionigeriakaduna.gov.ng\/hausa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radionigeriakaduna.gov.ng\/hausa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9640"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radionigeriakaduna.gov.ng\/hausa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9640\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9642,"href":"https:\/\/radionigeriakaduna.gov.ng\/hausa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9640\/revisions\/9642"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radionigeriakaduna.gov.ng\/hausa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9641"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radionigeriakaduna.gov.ng\/hausa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radionigeriakaduna.gov.ng\/hausa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radionigeriakaduna.gov.ng\/hausa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}